BÜTÜN KONULAR
Üyelik Girişi
Site Haritası
Seminer Takvimi
YALNIZLIK ÜLKESİ

Kaynaştırma ve Destek Özel Eğitim Hizmetleri

1. Giriş

Son yıllarda engelli öğrencilerin özel eğitim gereksinimlerinin, onlarınormal yaşıt-

larından ayırmadan normal eğitim ortamlarında karşılanması, genişuygulama ala-

nı bulmuştur. Kaynaştırma adı verilen bu uygulama, çoğu kez engelli öğrencilerin

normal sınıflara yerleştirilmesiyle başlayıp biten bir süreç olarak anlaşılmaktadır.

Oysa kaynaştırma, engelli öğrencinin normal sınıfa yerleştirilmesinin yanı sıra çe-

şitli düzenlemeleri gerektiren oldukça teknik bir uygulamadır.

 

2. Kaynaştırma Kavramı

Özel eğitimin ilk ortaya çıktığıdönemlerde, özel gereksinimli öğrencilerin eğitimle-

ri yatılıya da gündüzlü özel eğitim okullarında yürütülmekteydi. Sonraları, normal

okullar içinde özel sınıflar (zihin engelliler sınıfı, görme engelliler sınıfı, vb.) açıldı.

Ancak giderek, özel gereksinimli öğrencilerin normal yaşıtlarından ayrılarak özel

eğitim ortamlarına yerleştirilmeleri sorgulanmaya başlandı. Bu sorgulamanın te-

melinde yatan pek çok varsayım vardı. Bu varsayımlardan belli başlılarışunlardır:

Özel gereksinimli öğrencileri normal yaşıtlarından ayırmak insan haklarına

aykırıdır.

• Ayrı eğitim ortamlarında sağlanan özel eğitim hizmetleri, özel gereksinimli

öğrencilerin normal toplum yaşamına uyum sağlamalarınızorlaştırmaktadır.

• Genel eğitim ile özel eğitim arasında, sanıldığı kadar büyük bir fark yoktur;

etkili öğretim yöntemlerinin büyük bir çoğunluğu, tüm öğrencilerde işe yara-

maktadır.

• Bazı özel gereksinimli öğrencilerin eğitim gereksinimleri normal eğitim or-

tamlarında, özel eğitim ortamlarına kıyasla daha iyi karşılanabilir.

Bu varsayımlardan hareketle, başta bazıKuzey avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik

Devletleri olmak üzere, pek çok ülkede, özel gereksinimli öğrencilerin normal eği-

tim ortamlarında eğitilmesi uygulaması yaygınlaştı.

Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencilerin, normal öğrencilerin devam ettiği eği-

tim ortamlarında (normal anaokulu, normal ilköğretim okulu, vb.) eğitilmesidir.

Kaynaştırma uygulaması, her türde ve düzeyde engele sahip öğrenciler için söz ko-

nusu olabilmektedir. Özel gereksinimli öğrencilerin, genel öğrenci nüfusu içindeki

oranları dikkate alındığında, bir sınıfa birkaç özel gereksinimli öğrenciden fazlası-

nın düşme olasılığı azdır. Dolayısıyla, kaynaştırma uygulamalarının yaygınlaşma-

sının önemli bir niceliksel sakıncası bulunmamaktadır.

 

Sınıfınızda ya da okulunuzda kaynaştırma uygulaması var mı?

Hangi öğrencilerin kaynaştırılacağına karar verirken, en az kısıtlayıcıeğitim ortamı

ilkesinden hareket etmek önerilmektedir.

En az kısıtlayıcı eğitim ortamı ilkesi, bir özel gereksinimli öğrencinin, hem normal

yaşıtlarıyla olabildiğince fazla birarada bulunmasını, hem de eğitim gereksinimleri-

nin en iyi şekilde karşılanmasınısağlayacak eğitim ortamına yerleştirilmesi gerekti-

ğini öne süren ilkedir.

Özel eğitim ortamlarını, yaşıtlarla birarada bulunma düzeyine göre, en fazla kısıtla-

yıcıdan başlayıp en az kısıtlayıcıya doğru şöyle sıralayabiliriz:

• Yatılı özel eğitim okulu

• Gündüzlü özel eğitim okulu

• Normal okul bünyesinde özel sınıf

• Normal okul bünyesinde normal sınıf (kaynaştırma)

Bir özel gereksinimli öğrenciyi, en az kısıtlayıcı eğitim ortamına, diğer bir deyişle,

eğitim gereksinimlerinin en üst düzeyde karşılanacağıve normal yaşıtlarıyla en faz-

la birarada bulunacağıeğitim ortamına yerleştirmek gerekir. Tüm özel gereksinimli

öğrencilerin özellikleri dikkate alındığında, çoğu özel gereksinimli öğrenci için en

az kısıtlayıcıeğitim ortamıkaynaştırmadır. Ancak, eğitim gereksinimleri normal sı-

nıfta karşılanamayan özel gereksinimli öğrencilerin, daha fazla kısıtlayıcıeğitim or-

tamlarından birine yerleştirilmeleri kaçınılmazdır.

Kaynaştırma uygulamalarının yaygınlaşması, kaynaştırmanın etkililiğine ilişkin

bilimsel araştırmaların da yaygınlaşmasına yol açmıştır. Yapılan araştırmaların ço-

ğu, kaynaştırmanın, pek çok özel gereksinimli öğrencide, ayrı özel eğitim ortamla-

rında sağlanan eğitimden daha yararlı olduğunu ortaya çıkarmıştır.

Kaynaştırma uygulamalarına ilişkin olarak sizin görüşünüz ve okulunuzdaki

diğer öğretmenlerin görüşleri nelerdir?

3. Kaynaştırmanın Yararları

Kaynaştırma uygulamasının, gerek kaynaştırılan öğrenciye, gerekse çevresine pek

çok yararı vardır. Bu yararlardan belli başlıları şöyle gruplanabilir:

Kaynaştırmanın özel gereksinimli öğrencilere yararları:

Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencilerin, içinde yaşadıkları toplumla bü-

tünleşmelerini kolaylaştırır.

• Normal öğrencilerin davranışları, özel gereksinimli öğrencilere model olur.

 

Kaynaştırmanın normal öğrencilere yararları:

Kaynaştırma sınıfındaki normal öğrenciler, bireyler arasında varolan farklı-

lıklara karşı daha hoşgörülü olmayı öğrenirler.

Kaynaştırma, normal öğrencilerin işbirliği ve yardımlaşma becerilerini arttı-

rır.

Kaynaştırmanın normal sınıf öğretmenlerine yararları:

Kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin özel gereksinimli öğrencilerle yürüttük-

leri çalışmalar (örneğin, eğitim programlarının bireyselleştirilmesi), öğretmen-

lik bilgi ve becerilerine katkıda bulunur.

Kaynaştırma uygulamaları, kaynaştırma sınıfı öğretmenlerinin diğer perso-

nelle iletişim ve işbirliğini arttırır.

Kaynaştırmanın anne-babalara yararları:

Özel gereksinimli çocuklarının normal eğitim ortamına devam ediyor olma-

sı, anne-babalara moral verir ve onları çaba göstermeye güdüler.

4. Kaynaştırmayı Başarıya Ulaştıran Etmenler

Kaynaştırma uygulamalarının başarıya ulaşması için, eğitim ortamının bazı özel-

liklere sahip olması gerekmektedir. Bu bölümde, kaynaştırmanın başarıya ulaşma-

sında önemli olan belli başlı etmenler yer almaktadır.

4.1. Öğretmenin ve Okul Personelinin Kaynaştırma Yaklaşımını

Benimsemesi

Kaynaştırma sınıfıöğretmeni kaynaştırmanın, özel gereksinimli öğrencilerin hakkı

olduğuna inanmalıdır ve gerekleri yerine getirildiğinde başarıya ulaşacağına gü-

venmelidir. Ayrıca öğretmen, kaynaştırmada ortaya çıkabilecek sorunlarıgiderme-

de gerekli çabayı göstermeye ve başkalarıyla işbirliği yapmaya hazır olmalıdır.

Benzer şekilde, başta yöneticiler olmak üzere tüm okul personeli, özel gereksinimli

öğrencilerin normal eğitim ortamlarında eğitilme haklarına saygı göstermeli ve

kaynaştırmanın yararlarına inanmalıdır. Okul yönetimi, kaynaştırma öğrencisi için

gerekli hizmetlerin ve araç-gereçlerin sağlanmasında sınıf öğretmenine destek ol-

malıdır. Ayrıca, okul personeli, kaynaştırma öğrencisinin tüm okul tarafından ka-

bulünde de üzerini düşeni yapmalıdır.

Okulunuzda kaynaştırma yaklaşımının benimsenmesinde ne gibi güçlükler gö-

rüyorsunuz? Sıralayınız.

 

4.2. Kaynaştırma Sınıfının Hazırlanması

Kaynaştırmanın başarılı olmasının en önemli koşullarından biri de, özel gereksi-

nimli öğrencinin normal sınıfa tam olarak kabul edilmesidir. Sınıftaki öğrenciler,

kaynaştırma öğrencisinin sahip olduğu farklılıkların (örneğin, işitme zorluğu, öğ-

renme zorluğu, konuşma zorluğu, vb.), her insanda var olan bireysel farklılıklara

benzerlik gösterdiğini anlamalıdırlar. Ayrıca, kaynaştırma öğrencisinin o sınıfta

bulunma hakkının diğer öğrencilerle aynı olduğu konusunda kuşkular olmamalı-

dır. Öğrenciler, kaynaştırma öğrencisine sağlayacakları yardımın, kendilerinin de

akademik ve sosyal gelişimlerine katkı sağlayacağını bilmelidirler. Kaynaştırma

uygulaması başlamadan önce kaynaştırma sınıfının hazırlanması, tüm bunların

gerçekleşmesinde önemli katkılar sağlayacaktır.

Kaynaştırma sınıfı öğretmeni, kaynaştırılacak özel gereksinimli öğrenci kaynaştır-

ma sınıfına gelmeden önce, sınıftaki öğrencilerle “özel gereksinime sahip olma” ko-

nusunda bir ders yapabilir. Bu derste, öğrencilerin özel gereksinimli bireylerle de-

neyimleri, özel gereksinimli bireylerle ilgili duygu ve düşünceleri, özel gereksinimli

bireylerle benzerlikleri, özel gereksinimli bireylere yardımcı olmak için neler yapa-

bilecekleri gibi genel konular yer alabilir. Daha sonra ise, sınıfa bir özel gereksinimli

öğrencinin geleceği açıklanabilir ve bu öğrenci ile ilgili bilgi verilebilir. Özel gereksi-

nimli öğrenci ile ilgili bilgiler aşağıdaki noktaları içermelidir:

• Kaynaştırılacak öğrencinin yaş, cinsiyet, fiziksel görünüm gibi özellikleri

• Kaynaştırılacak öğrencinin zorluk çektiği alanlar (örneğin, görme, öğrenme,

vb.)

• Kaynaştırılacak öğrencinin yaşadığı zorlukları yenmek için sınıfta nelerin

yapılabileceği (örneğin, öğrenciyi en ön sıraya oturtma, öğrencinin düzeyine

göre ödev verme, vb.)

• Öğretmenin kaynaştırma öğrencisinde gerçekleştirmeyi planladığı genel he-

defler (örneğin, sınıfa uyum sağlama, okuma-yazma öğrenme, dört işlemi yap-

ma, vb.)

• Öğretmenin kaynaştırma öğrencisine ilişkin olarak diğer öğrencilerden bek-

lentileri (örneğin, arkadaşlık etme, derslerde yardım sağlama, vb.)

Yukarıdaki önerilere ek olarak, normal sınıfa kaynaştırılacak özel gereksinimli öğ-

renciyle ilgili benzeşim etkinliklerine yer vermek de çok yararlıdır. Benzeşim etkin-

liklerinde, diğer öğrencilerin kendilerini kaynaştırılacak öğrencinin yerine koyma-

ları ve bu öğrencinin sahip olduğu farklılıkları daha iyi anlamaları sağlanmaktadır.

Örneğin, kaynaştırma öğrencisinin gözleri görmüyorsa, görmeyen bir kişinin neler

yaşadığını gösterebilmek amacıyla, sınıfta öğrencilerin gözleri bağlanarak çeşitli

şeyler yapmaları istenebilir. Devinsel gelişimde gerilik gösteren bir kişinin ellerini

kullanırken yaşadığı zorlukları gösterebilmek için, öğrencilerden ellerine çorap gi-

yerek yazı yazmaları istenebilir. Böylece sınıftaki öğrencilerin kaynaştırılacak öğ-

renciye ilişkin bilgilenmeleri ve gerçekçi beklentiler oluşturmaları sağlanacaktır.

 

4.3. Eğitim Programının Bireyselleştirilmesi

Kaynaştırma sınıfı öğretmeninin kaynaştırma uygulamasını benimsemiş olması,

kaynaştırmanın başarıya ulaşmasında gereklidir ancak yeterli değildir. Aynı za-

manda, öğretmen kaynaştırma öğrencisine uygulayacağıöğretim hakkında bilgi ve

beceri sahibi olmalıdır. Bu bilgi ve becerilerin başında, eğitim programının bireysel-

leştirilmesi yer almaktadır.

Eğitim programını bireyselleştirmenin ilk aşaması, özel gereksinimli öğrencinin,

kaynaştırıldığı sınıfla ilişkili tüm alanlardaki (örneğin, okuma-yazma, matematik,

müzik, vb.) işlevde bulunma düzeyinin belirlenmesidir. Kaynaştırma öğrencisi bu

alanların tümünde sınıf ortalamasının altında olabileceği gibi, yalnızca belli alanlar-

da gerilik gösteriyor da olabilir.

Bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlamanın ikinci aşaması, kaynaştırma öğ-

rencisi için, sınıf arkadaşlarından önemli ölçüde gerilik gösterdiği alanlarda, işlev-

de bulunma düzeyini dikkate alarak, amaç saptamaktır. Öğrenci için amaç belirler-

ken, öncelikle öğrencinin en çok işine yarayacak beceri ve kavramlara yer verilmeli-

dir.

Örneğin, ikinci sınıfa kaynaştırılan bir özel gereksinimli öğrenci 1’den 10’a kadar

olan sayıları okuyabiliyorsa ve bu sayılara kavram olarak da sahipse ancak saati

okuyamıyorsa, bu öğrenci için matematik dersinde belirlenebilecek uzun dönemli

amaçlardan biri de “saati okumak” olabilir. Bu uzun dönemli amaca yönelik olarak

ise aşağıdaki kısa dönemli amaçlar belirlenebilir:

• Öğrenci, akrep ve yelkovanı gösterir.

• Öğrenci, saat tamları gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.

• Öğrenci, saat buçukları gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.

• Öğrenci, saat çeyrek geçeleri gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.

• Öğrenci, saat çeyrek kalaları gösterdiğinde saatin kaç olduğunu söyler.

• Öğrenci, her durumda saatin kaç olduğunu söyler.

Öğrencinin saptanan amaçlara ulaşabilmesi için ise okulda ve evde yapılabilecek et-

kinlikler belirlenmelidir ve evde yapılacak etkinliklerle ilgili olarak aile bilgilendi-

rilmelidir.

Değinilen özel hazırlıklar ve eğitim programının bireyselleştirilmesi olağan ha-

zırlık ve program çalışmalarınızla nasıl bağdaşabilir? Açıklayınız.

3.4. Etkili Sınıf Yönetimi Tekniklerinin Kullanılması

Kaynaştırma öğrencisinin normal sınıfta başarılı olabilmesinin en önemli koşulla-

rından biri de, öğretmenin etkili sınıf yönetimini sağlıyor olmasıdır. Etkili sınıf yö-

netiminin belli başlı ögeleri şöyle sıralanabilir:

 

• Sınıf kurallarının öğretilmesi: Sınıf kuralları ve bu kurallara uymanın ve uy-

mamanın sonuçları belirlenmeli ve tüm öğrencilere öğretilmelidir. Uzmanlar

sınıf kurallarının en fazla yedi tane olmasıdurumunda akılda kalabileceğini be-

lirtmektedirler.

• Öğrenci davranışlarının değiştirilmesi: Öğrencilerin uygun davranışlarını

arttırmak için, etkili ödüllendirme sistemleri; uygun olmayan davranışlarını

azaltmak için ise etkili caydırma sistemleri benimsenmelidir.

• Eğitim ortamının çekici kılınması: Eğitim ortamının tüm öğrenciler için

zevkli ve ilginç hale gelmesine; dolayısıyla, öğrencilerin dikkatlerinin ders dışı-

na kaymasının önlenmesine yardımcıolacak araç-gereç ve etkinlikler hazırlan-

malıdır.

5. Destek Özel Eğitim Hizmetleri

Kaynaştırma uygulamalarının yukarıda açıklanan gereklere uygun ve umulan ya-

rarlarısağlayacak şekilde yürütülmesinde, destek özel eğitim hizmetlerinin önemli

bir işlevi vardır.

Destek özel eğitim hizmetleri, kaynaştırılan özel gereksinimli öğrenciye ve/veya

kaynaştırma sınıfı öğretmenine sağlanan özel eğitim hizmetleridir.

Aşağıda, belli başlıdestek özel eğitim hizmetlerinin özellikleri ile yarar ve sınırlılık-

ları yer almaktadır.

5.1. Kaynak Odada Eğitim

Kaynaştırılan özel gereksinimli öğrencinin eğitim gereksinimlerinin tümünün nor-

mal sınıfta karşılanamadığı durumlarda, öğrenci belli derslerde normal sınıftan çı-

karılarak kaynak odada eğitim görebilir. Kaynak odadaki eğitim, özel eğitim öğret-

meni tarafından bireysel ya da küçük grup eğitimi olarak yürütülür. Ancak, kaynak

odadaki eğitimin amacına ulaşabilmesi için, normal sınıf öğretmeni ile kaynak oda

öğretmeninin yakın iletişim ve işbirliği içinde olmaları gerekir. Bunların sağlana-

madığı durumlarda, normal sınıftaki eğitimle kaynak odadaki eğitim arasında tu-

tarsızlıklar olabilmektedir. Ayrıca, kaynak odada öğretmenle daha yakın çalışma

fırsatıbulan öğrenci, normal sınıfta da benzer yakınlığıbeklemeye başlayabilmekte-

dir. Bu da, kaynaştırma öğrencisinin normal sınıfta zorlanmasına yol açabilmekte-

dir.

5.2. Sınıf-İçi Yardım

Gerektiğinde, kaynaştırma uygulamasının yürütüldüğü sınıfta, özel eğitim öğret-

meni ya da yardımcıöğretmen tarafından sınıf-içi yardım sağlanabilir. Sınıf-içi yar-

dım, kaynaştırma öğrencisine yönelik olduğunda, sınıf öğretmeni sınıfın geri kala-

nıyla öğretim yaparken, yardım sağlayan öğretmen kaynaştırma öğrencisiyle birey-

sel çalışır. Bunun tersi de olabilir; sınıf öğretmeni kaynaştırma öğrencisiyle bireysel

çalışırken, yardım sağlayan öğretmen sınıfın geri kalanıyla ders yapabilir. Örneğin,

matematik dersinde, tüm sınıfla problem çözme üzerinde çalışılırken, kaynaştırma

öğrencisiyle sayı kavramı üzerinde çalışılabilir. Bu tür sınıf-içi yardım çalışmaları,

kaynaştırma öğrencisi için çok yararlıolabilmekle birlikte, ortamın iyi düzenlenme-

mesi durumunda önemli sakıncalara da yol açabilmektedir. Örneğin, dersliğin fi-

ziksel özelliklerinin uygun olmamasıdurumunda, kaynaştırma öğrencisiyle sınıfta

yürütülen bireysel çalışmalar diğer öğrencilerin dikkatlerini dağıtabilmektedir.

 

5.3.Özel Eğitim Danışmanlığı

Özel eğitim danışmanlığı, sınıfında kaynaştırma öğrencisi bulunan normal sınıf öğ-

retmeninin, kaynaştırma öğrencisine ilişkin olarak aldığı danışma hizmetidir. Özel

eğitim danışmanlığı, bu konuda uzmanlaşmış özel eğitim öğretmenleri tarafından

sağlanabilir. Öğretmen, özel eğitim danışmanına, kaynaştırma öğrencisinin öğren-

me ya da davranış sorunları için başvurabilir. Danışman ve öğretmen, birlikte çalı-

şarak, kaynaştırma öğrencisinin sorunlarının olası nedenlerini irdelerler ve bu so-

runların çözümüne yönelik öneriler geliştirirler. Öğretmen bu öneriler doğrultu-

sunda, kaynaştırma öğrencisiyle sınıfta yürüttüğü çalışmaları farklılaştırır.

Özel eğitim danışmanlığı, kaynaştırma öğrencisinin davranış ve öğrenme sorunla-

rının çözümünün, sınıf öğretmeninin kendisi tarafından gerçekleştirilmesini sağlar.

Dolayısıyla, sınıf öğretmeninin öğretmenlik bilgi ve becerilerinin gelişmesine yol

açar. Böylece öğretmen, benzer sorunlarla ileride de karşılaşması durumunda, bu

sorunları kendi başına çözme olasılığı artmış olur.

 

Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen bir araş-

tırmada, sınıfında kaynaştırılmışzihin engelli öğrenciler bulunan öğretmenlere, öğ-

rencilerinin ilkokuma-yazma sorunları ile ilgili özel eğitim danışmanlığı hizmeti

verilmiştir. Bu çalışmada, fiş okuma-yazmada önemli sorunları olan öğrenciler yer

almıştır. Araştırma kapsamındaki öğrencilerin tümüne, özel eğitim danışmanının

yönlendirmesiyle, sınıf öğretmenleri tarafından resimli fişler aracılığıyla fişokuma-

yazma çalışmasıyaptırılmıştır. Bu çalışmanın, araştırmada yer alan tüm öğrenciler-

de fiş okuma-yazma becerilerini geliştirdiği bulunmuştur.

Kaynaştırma uygulamalarının Türkiye’deki durumuna baktığımızda, kaynaştır-

manın tüm engel gruplarında giderek yaygınlaştığıancak destek eğitim hizmetleri-

nin aynıhızla yaygınlaşmadığıgörülmektedir. Dolayısıyla, kaynaştırmanın başarı-

ya ulaşması için, Türk Eğitim Sisteminin özelliklerine en uygun destek özel eğitim

hizmetlerinin bir an önce belirlenmesi ve uygulamaya konması gerekmektedir.

 

Özet

Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencilerin normal eğitim ortamlarında eğitilmesidir. Kay-

naştırma, her türde ve düzeyde engele sahip öğrenciler için söz konusu olabilmektedir. Kay-

naştırmanın, özel gereksinimli öğrencilere, kaynaştırma ortamındaki normal öğrencilere,

kaynaştırma sınıfıöğretmenlerine ve anne-babalara pek çok yararlarıvardır. Ancak, kaynaş-

tırma uygulamasının umulan yararlarısağlayabilmesi için, bazıgereklerin yerine getirilme-

si kaçınılmazdır. Bu gereklerden belli başlıları;

(a) kaynaştırma öğretmeninin ve okulun özellikleri,

(b) kaynaştırma sınıfının hazırlanması,

(c) eğitim programının bireyselleştirilmesi,

(d) etkili sınıf yönetimi tekniklerinin kullanılmasıdır.

Kaynaştırma uygulamasının gereklerinin yerine getirilmesinde destek özel eğitim hizmetle-

rinden yararlanılabilmektedir. Destek özel eğitim hizmetleri, kaynak odada eğitim, sınıf-içi

yardım ve özel eğitim danışmanlığı biçiminde kaynaştırma öğrencilerine ve/veya öğretmen-

lerine sağlanan ek hizmetlerdir. Kaynak odada eğitim, belli derslerde kaynaştırma öğrencisi-

nin normal sınıftan çıkarılmasıyla yürütülmektedir. Sınıf-içi yardımda, yardım sağlayan

uzman ile sınıf öğretmeni kaynaştırma sınıfında birlikte çalışmaktadırlar. Özel eğitim danış-

manlığı ise, kaynaştırma öğrencisinin davranış ya da öğrenme sorunlarının çözümüne yö-

nelik olarak sınıf öğretmenine sağlanan danışma hizmetleridir.

 

Değerlendirme Soruları

Aşağıdaki soruların yanıtlarını verilen seçenekler arasından bulunuz.

1. Özel eğitim ortamlarını, yaşıtlarla birarada bulunma düzeyine göre sıraladı-

ğımızda, en az kısıtlayıcı olan ortam aşağıdakilerden hangisidir?

A. Gündüzlü özel eğitim okulu

B. Kaynak oda

C. Normal okul bünyesinde özel sınıf

D. Yatılı özel eğitim okulu

E. Normal okul bünyesinde normal sınıf

2. Aşağıdakilerden hangisi, kaynaştırmanın yararlarından değildir?

A. Kaynaştırma, normal öğrencilerin işbirliği yapma becerilerini arttırır.

B. Kaynaştırmada, normal öğrencilerin davranışları özel gereksinimli öğ-

rencilere model olur.

C. Kaynaştırma, özel gereksinimli öğrencinin kendi engel grubundaki birey-

lerle bütünleşmesini kolaylaştırır.

D. Kaynaştırma uygulaması, sınıf öğretmeninin öğretmenlik bilgi ve beceri-

lerini arttırır.

E. Kaynaştırma uygulaması, anne-babaları çaba göstermeye güdüler.

3. Aşağıda yer alan destek özel eğitim hizmetlerinden hangisinde, hizmeti sağ-

layan uzman kaynaştırma öğrencisinin kendisiyle değil de kaynaştırma sınıfı

öğretmeniyle çalışır?

A. Sınıf-içi yardım

B. Özel eğitim danışmanlığı

C. Kaynak odada eğitim

D. Tümünde

E. Hiç birinde

4. Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A. Kaynaştırma sınıfı öğrencisinin eğitim programı, sınıfın geneli için uygu-

lanan programla aynı olmalıdır.

B. Dünya’da ve Türkiye’de kaynaştırma uygulamaları giderek yaygınlaş-

maktadır.

C. Bazı özel gereksinimli öğrenciler ayrı eğitim ortamlarında daha başarılı

olurlar.

D. Tüm özel gereksinimli öğrenciler kendileri için en az kısıtlayıcı olan eği-

tim ortamına yerleştirilmelidirler.

E. Kaynaştırmayı başarıya ulaştıran etmenlerden biri de, kaynaştırma öğret-

menlerinin kaynaştırmayı benimsemiş olmalarıdır.

5. Sınıfta uyulması gereken kurallar en fazla kaç tane olursa, akılda tutulma

olasılıkları en yüksek olur?

A. 5 kural

B. 6 kural

C. 7 kural

D. 8 kural

E. 9 kural

Yararlanılan ve Başvurulabilecek Kaynaklar

Algozzine, B., J. Ysseldyke ve J. Elliott. Strategies and Tactics for Effective Instruc-

tion. Longmont, Colorado: Sopris West. 1997.

Allan, J. ve G. Sproul. Mainstreaming Readings and Avtivities for Counsellors

and Teachers. Toronto: University of Toronto Guidance Center, 1985.

Fiscus, E.D. ve C.J.Mandell. Bireyselleştirilmiş Eğitim Programlarının Geliştiril-

mesi (Çevirenler: H.G. Şenel ve E. Tekin; Editör: G. Akçamete) Ankara: Özkan

Matbaacılık, 1997.

Kırcaali-İftar, G. Özel Eğitim Danışmanlığı. I. Eğitim Bilimleri Kongresi Bildirileri,

Cilt 1. Adana: Çukurova Üniversitesi, 332-338, 1994.

 

Kırcaali-İftar, G. ve A. Uysal. "Özel Eğitim Danışmanlığı Sürecinde Resimli Fişler

Aracılığıyla Fiş Okuma-Yazma Öğretiminin Etkililiği" 7. Özel Eğitim Günle-

ri'nde sunulan bildiri, Eskişehir: 1997.

Lewis, R. B. ve D. H. Doorlag. Teaching Special Students in the Mainstream (2.

Baskı). Columbus OH: Merrill, 1987.

Özyürek, M. Sınıfta Davranış Yönetimi: Uygulamalı Davranış Analizi. Ankara:

Karatepe Yayınları, 1996.

Senemoğlu, N. Gelişim, Öğrenme ve Öğretim. Ankara: Hacettepe Üniversitesi,

1997.

Stephens, T. M., A. E. Blackhurst ve L. A. Magliocca. Teaching Mainstreamed Stu-

dents. New York, NY: John Wiley and Sons, 1982.

 

Prof.Dr. Gönül KIRCAALİ-İFTAR

Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam35
Toplam Ziyaret65926868
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar6.98237.0103
Euro8.26608.2991
Hava Durumu
Saat